यावलमध्ये अनुसूचित जाती आरक्षणाच्या वर्गीकरणाविरोधात विराट एल्गार मोर्चा
प्रतिनिधी : बशीर तडवी
जळगाव : दि. २६ ऑगस्ट २०२६, ‘आरक्षण वाचवा, संविधान वाचवा’च्या घोषणांनी दुमदुमले यावल; १० हजारांहून अधिक समाजबांधव सहभागी झाल्याचा आयोजकांचा दावा यावल : अनुसूचित जातींच्या आरक्षणाच्या वर्गीकरणाच्या निर्णयाविरोधात तीव्र नाराजी व्यक्त करत आरक्षणाचे घटनात्मक संरक्षण आणि भारतीय संविधानाच्या मूलभूत तत्त्वांचे रक्षण करण्याच्या मागणीसाठी यावल शहरात विराट एल्गार मोर्चा काढण्यात आला. यावल तालुक्यातील विविध गावांतून समाजबांधव मोठ्या संख्येने सहभागी झाले. या मोर्चात १० हजारांहून अधिक नागरिक सहभागी झाल्याचा दावा आयोजकांनी केला आहे.
“आरक्षण वाचवा, संविधान वाचवा”, “अनुसूचित जातींचे आरक्षण अबाधित ठेवा”, “सामाजिक न्यायाचा विजय असो” आणि “संविधानाचा विजय असो” अशा घोषणांनी यावल शहर दुमदुमून गेले. युवक, महिला, ज्येष्ठ नागरिक तसेच विविध सामाजिक संघटनांचे पदाधिकारी व कार्यकर्ते हातात फलक, बॅनर आणि संविधानाच्या रक्षणाचे संदेश असलेली पत्रके घेऊन मोर्चात सहभागी झाले होते.
आरक्षणाच्या मूळ स्वरूपाशी छेडछाड न करण्याची मागणी अनुसूचित जातींच्या आरक्षणामध्ये वर्गीकरणाला विरोध करणे, आरक्षणाचे घटनात्मक संरक्षण अबाधित ठेवणे आणि सामाजिक न्यायाच्या तत्त्वांचे रक्षण करणे, हा मोर्चाचा प्रमुख उद्देश होता. यावेळी झालेल्या भाषणांमध्ये अनुसूचित जातींना मिळालेल्या घटनात्मक अधिकारांवर कोणत्याही प्रकारे गदा आणणारा निर्णय स्वीकारला जाणार नसल्याची भूमिका मांडण्यात आली.
आरक्षण हा केवळ सवलतीचा विषय नसून ऐतिहासिक सामाजिक विषमता आणि वंचिततेच्या पार्श्वभूमीवर सामाजिक न्याय प्रस्थापित करण्यासाठी संविधानाने दिलेला अधिकार आहे. त्यामुळे आरक्षणासंदर्भातील कोणताही निर्णय घेताना संबंधित समाजाचे हित, प्रतिनिधित्व आणि सामाजिक न्याय या बाबींचा गांभीर्याने विचार करावा, अशी मागणी आंदोलकांनी केली.
तालुक्याच्या कानाकोपऱ्यातून यावलमध्ये जनसागर मोर्चासाठी तालुक्यातील विविध गावांमधून समाजबांधव सकाळपासूनच यावल शहरात दाखल होत होते. मोर्चाच्या मार्गावर मोठी गर्दी झाली होती. युवकांच्या जोशपूर्ण घोषणा, महिलांचा लक्षणीय सहभाग आणि ज्येष्ठ नागरिकांची उपस्थिती यामुळे आंदोलनाला व्यापक स्वरूप प्राप्त झाले.
“आमचे हक्क अबाधित ठेवा, संविधानाचा सन्मान करा आणि सामाजिक न्यायाची गळचेपी थांबवा,” असा एकमुखी संदेश मोर्चातून देण्यात आला.
प्रमुख मार्गांवर घोषणांचा गजर मोर्चा शहरातील प्रमुख मार्गांवरून मार्गक्रमण करत असताना घोषणांचा गजर सुरू होता. फलक आणि बॅनरवर सामाजिक न्याय, समता, बंधुता तसेच संविधानिक अधिकारांच्या संरक्षणाचे संदेश झळकत होते. हजारोंच्या संख्येने नागरिक एकाच मागणीसाठी रस्त्यावर उतरल्याने यावलच्या सामाजिक वातावरणात या मोर्चाची चर्चा रंगली.
मागण्या शासनापर्यंत पोहोचविण्याची मागणी आंदोलनकर्त्यांनी प्रशासनाच्या माध्यमातून आपल्या मागण्या तातडीने शासनापर्यंत पोहोचवाव्यात, अशी मागणी केली. अनुसूचित जातींच्या आरक्षणाबाबत कोणताही निर्णय घेताना समाजाच्या भावना, घटनात्मक तरतुदी आणि सामाजिक न्यायाचा विचार करावा, अशी भूमिका निवेदनातून मांडण्यात आली.
समाजाच्या आरक्षणावर अन्याय होणार नाही, याबाबत शासनाने स्पष्ट भूमिका घ्यावी, अशी मागणीही करण्यात आली. आरक्षण आणि संविधानाच्या रक्षणासाठी संघर्षाची भूमिका कायम ठेवण्याचा निर्धार यावेळी उपस्थितांनी व्यक्त केला.
चोख पोलिस बंदोबस्त मोठ्या जनसमुदायाच्या पार्श्वभूमीवर कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राहावी यासाठी पोलिस प्रशासनाकडून चोख बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. मोर्चा शांततेत आणि शिस्तबद्ध पद्धतीने पार पडावा, यासाठी आयोजकांकडूनही समाजबांधवांना सहकार्याचे आवाहन करण्यात आले.
मोर्चादरम्यान उपस्थितांनी संयम राखत आपली भूमिका शांततामय मार्गाने मांडली. मोठ्या प्रमाणात जनसमुदाय उपस्थित असूनही मोर्चा शिस्तीत पार पडल्याचे चित्र पाहायला मिळाले.
यावलच्या एकजुटीने शासनाचे लक्ष वेधले अनुसूचित जातींच्या आरक्षणाच्या वर्गीकरणाच्या प्रश्नावर यावल तालुक्यातील समाजबांधवांनी दाखविलेली एकजूट महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे. हजारोंच्या संख्येने रस्त्यावर उतरलेल्या समाजाने “आरक्षण आणि संविधानाच्या रक्षणासाठी आम्ही एक आहोत,” असा ठाम संदेश दिला.
या विराट एल्गार मोर्चामुळे अनुसूचित जातींच्या आरक्षणाच्या प्रश्नावर समाजातील नाराजी आणि चिंता ठळकपणे समोर आली आहे. आता मोर्चातून मांडण्यात आलेल्या मागण्यांवर शासन काय भूमिका घेते, याकडे यावल तालुक्यासह जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
एकच निर्धार — आरक्षण वाचवा, संविधान वाचवा, सामाजिक न्याय टिकवा!
